สิทธิของพนักงานในช่วงทดลองงาน และ ต่ออายุทดลองงานกันได้ด้วยเหรอ?!?

ภาพประกอบบล็อกจาก http://www.cartoonwork.com/ceos_bosses_g56-the_training_period_p1245.html

สำหรับมนุษย์เงินเดือนแล้ว เมื่อเข้าไปทำงานใหม่ๆ ส่วนใหญ่ก็ต้องผ่านช่วงที่เรียกว่า “ทดลองงาน” กันทั้งนั้น ซึ่งบริษัทหลายๆ แห่งนั้น ให้สิทธิและสวัสดิการแก่พนักงานที่อยู่ในช่วงทดลองงานน้อยกว่าพนักงานที่ผ่านการทดลองงานแล้ว ส่วนใหญ่ก็จะได้เงินเดือนน้อยกว่าที่ควรจะเป็น โดยบอกว่าจะปรับขึ้นให้เมื่อผ่านทดลองงานแล้ว แต่บางแห่งก็หนักกว่านั้น เช่น  ห้ามลาป่วยกันเลยทีเดียว หนำซ้ำ พอพ้นช่วงทดลองงาน (ซึ่งมักจะเป็นระยะเวลา 119 วัน) แล้ว เจ้าหน้าที่ทรัพยากรบุคคลของบริษัทหลายแห่งก็มาบอกว่า ไม่ผ่านทดลองงาน ต้องขอต่ออายุทดลองงานกันต่ออีก

ช่วง “ทดลองงาน” นี่แหละครับ เป็นช่วงที่นายจ้างจำนวนไม่น้อยเลย อาศัยเป็นจังหวะเอาเปรียบพนักงานที่ไม่ทราบสิทธิตามกฎหมายของตน และบางรายก็ทำตามแบบในการ์ตูนข้างต้นเลย คือ ต่ออายุทดลองงานไปเรื่อยๆ อีก … ฉะนั้น ลองมาทำความเข้าใจสิทธิของตนเอง และรู้จักกับคำว่า “ทดลองงาน” ให้มากขึ้นดูครับ จะได้ไม่ถูกนายจ้างเอาเปรียบ

 

กฎหมายไม่มีการพูดถึง “ทดลองงาน”

ประเทศไทยมีพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ.2541 (ปรับปรุงล่าสุด พ.ศ.2553) ที่กำหนดสิทธิขั้นพื้นฐานของลูกจ้าง และกำหนดหน้าที่ขั้นพื้นฐานที่นายจ้างต้องทำเอาไว้ และขอบอกไว้ตรงนี้ก่อนเลยครับว่า กฎหมายไม่ได้มีการแบ่งแยกเป็นทดลองงาน หรือ พ้นทดลองงานนะครับ เพียงแต่ที่นายจ้างส่วนใหญ่เขาเลือกตัวเลข 119 วัน มาเป็นช่วงทดลองงาน ก็เพราะว่ามาตรา 118 ข้อ (1) นั้น ระบุเอาไว้แบบนี้ครับ

มาตรา 118ให้นายจ้างจ่ายค่าชดเชยให้แก่ลูกจ้างซึ่งเลิกจ้างดังต่อไปนี้

(1) ลูกจ้างซึ่งทํางานติดต่อกันครบหนึ่งร้อยยี่สิบวัน แต่ไม่ครบหนึ่งปี ให้จ่ายไม่น้อย กว่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายสามสิบวัน หรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทํางานสามสิบวันสุดท้ายสําหรับ ลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคํานวณเป็นหน่วย 

หรือพูดง่ายๆ หากลูกจ้างมาทำงานติดต่อกันครบ 120 วัน หากมีการเลิกจ้าง ต้องมีการจ่ายค่าชดเชยแก่ลูกจ้างไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 30 วัน หรือภาษาชาวบ้านเรียก จ่ายค่าชดเชย 1 เดือนนั่นแหละครับ

 

จะทดลองงานอยู่ หรือ พ้นทดลองงานแล้ว ก็คือ ลูกจ้าง

สัญญาจ้างแรงงานนั้น มีไว้เพื่อระบุเจตนาว่าลูกจ้างจะทำงานให้กับนายจ้าง และจะมีการระบุอัตราค่าจ้าง สภาพการจ้างงาน และอื่นๆ เอาไว้ ปกติแล้ว เวลาเราเข้าไปทำงานให้กับนายจ้าง เราจะต้องเซ็นสัญญา 2 ช่วงครับ ช่วงแรกเรียกว่า สัญญาจ้างทดลองงาน และเมื่อผ่านทดลองงานแล้ว ก็จะต้องเซ็นสัญญาจ้างงานอีกฉบับ … แต่ไม่ว่าจะเป็นฉบับไหน ก็คือสัญญาจ้างแรงงาน ซึ่งทำให้เราเป็น ลูกจ้าง ด้วยกันทั้งนั้น

ฉะนั้น เราย่อมได้รับสิทธิขั้นพื้นฐานตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานทันที ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง ค่าชดเชย, ค่าจ้าง, ค่าจ้างทำงานในวันหยุด, ค่าจ้างทำงานล่วงเวลา, จำนวนชั่วโมงการทำงาน, จำนวนวันหยุด ฯลฯ

 

ไขข้อข้องใจบางประการ เกี่ยวกับสิทธิของพนักงานในช่วงทดลองงาน

ต่อไปนี้คืออะไรที่ลูกจ้างมักจะโดนเอาเปรียบอยู่บ่อยๆ ซึ่งมีคนได้สอบถามผมมาเป็นประจำ ผมขอพูดถึงและอธิบายให้เข้าใจตรงกันถึงสิทธิที่ลูกจ้างพึงมีในช่วงทดลองงานครับ

 

พนักงานทดลองงานไม่มีสิทธิลาหยุดพักร้อน

พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน มาตรา 30 ระบุไว้ชัดเจนว่า ลูกจ้างที่ทำงานติดต่อกันมาครบ 1 ปี มีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีได้ปีหนึ่งไม่น้อยกว่า 6 วัน ฉะนั้นการที่นายจ้างไม่ให้สิทธิในการลาหยุดพักร้อนในช่วงทดลองงาน จึงเป็นสิ่งที่พึงกระทำได้ตามกฎหมายครับ

 

พนักงานทดลองงานไม่มีสิทธิลากิจหรือลาป่วย

เรื่องของการลากิจ เป็นสิ่งที่กฎหมายให้นายจ้างเป็นผู้พิจารณาตามความเหมาะสม (มาตรา 34) ดังนั้นลูกจ้างมีสิทธิจะลากิจได้ตามที่จำเป็น แต่นายจ้างก็มีสิทธิที่จะพิจารณาอนุมัติหรือไม่ก็ได้เช่นกัน ทุกอย่างเป็นไปตามข้อบังคับการทำงานของนายจ้าง … ฉะนั้น การกำหนดห้ามลากิจ หากเป็นสิ่งที่ระบุไว้ในข้อบังคับการทำงาน ก็เป็นสิ่งที่พึงกระทำได้อยู่ … แต่การไม่ให้ลาเลย ถือว่าโหดครับ ผมแนะนำว่าให้ลาตามความจำเป็น แล้วจึงนำมาพิจารณาภายหลังว่าจะให้ผ่านทดลองงานหรือไม่ ดีกว่า

แต่การบอกว่าพนักงานทดลองงานไม่มีสิทธิลาป่วย ถือว่าเป็นเรื่องผิดกฎหมายในทันที เพราะมาตรา 32 นั้นได้บอกเอาไว้แล้วว่า ลูกจ้างสามารถลาป่วยได้เท่าที่ป่วยจริง ดังนั้นต่อให้ป่วย 3 เดือน ก็ต้องลาได้ครับ … แต่ในกรณีที่ลาป่วยตั้งแต่ 3 วันทำงานขึ้นไป นายจ้างสามารถขอดูใบรับรองแพทย์ได้ครับ และในกรณีที่สงสัยว่าป่วยจริงหรือป่วยการเมือง ไม่ไว้ใจใบรับรองแพทย์ของลูกจ้าง นายจ้างก็สามารถจัดแพทย์มาตรวจเพื่อออกใบรับรองได้

 

พนักงานทดลองงานลาป่วยไม่ได้รับค่าจ้าง

อันนี้เป็นเรื่องที่นายจ้างมักเอามาอ้างเสมอว่า No work, no pay ไม่ทำงาน ก็ไม่จ่ายเงิน เมื่อพนักงานลาป่วย ไม่ได้ทำงาน ก็ไม่ได้เงิน … แต่จริงๆ แล้ว มาตรา 57 ของพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน กำหนดไว้ว่าให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างแก่ลูกจ้างในวันลาป่วยตามมาตรา 32 เท่ากับอัตราค่าจ้างในวันทำงาน ตลอดระยะเวลาที่ลา แต่ปีหนึ่งต้องไม่เกิน 30 วันทำงาน

นั้นหมายความว่า ลาป่วย ต่อให้เป็นพนักงานทดลองงานก็ได้รับค่าจ้าง แต่นายจ้างจ่ายแค่ 30 วันต่อปีก็พอ หากลาวันที่ 31 ขึ้นไป นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าจ้างในวันที่ลาป่วยแล้ว

 

ต่ออายุทดลองงานกันได้ด้วยเหรอ?!?

เคยเจอไหมครับ ทำงานครบ 119 วันแล้ว ฝ่ายบุคคลมาแจ้งว่าขอต่ออายุทดลองงานต่อไปอีก แบบนี้ทำได้ไหมในทางกฎหมาย?!? คำตอบคือ กฎหมายไม่แคร์เรื่องนี้ครับ นายจ้างจะทดลองงานเรากี่วันกี่เดือนกี่ปีก็ได้ ขอแค่ว่าลูกจ้างต้องมีสิทธิขั้นต่ำตามที่กฎหมายระบุ และนายจ้างปฏิบัติหน้าที่ตามที่ได้ระบุไว้ในกฎหมายครบถ้วนก็พอ

และหน้าที่นึงที่สำคัญที่สุดก็คือ เมื่อลูกจ้างทำงานครบ 120 วันแล้ว นายจ้างเลิกจ้าง (คือมาบอกว่า ไม่ผ่านทดลองงาน ไม่ต้องมาทำงานแล้ว) ก็ต้องมีการจ่ายค่าชดเชยตามกฎหมาย เพราะลูกจ้างทำงานครบ 120 วัน แล้ว ค่าชดเชยนั้น ก็ว่ากันตาม มาตรา 118 ของพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานเลย … ฉะนั้น ต่ออายุทดลองงานก็ต่อไป แต่หากมาบอกว่าไม่ผ่านทดลองงานเมื่อไหร่ เท่ากับบอกเลิกจ้าง ก็ต้องจ่ายค่าชดเชยตามที่กฎหมายกำหนดด้วยนะครับ

จุดสำคัญจุดนึงที่ลูกจ้างหลงกลนายจ้าง (หรือ ฝ่ายบุคคล) บ่อยๆ คือ การต่ออายุทดลองงานมักจะมาในรูป ให้เราลาออกก่อน แล้วสมัครใหม่ แบบนี้เพื่อให้มันกลายเป็นว่านายจ้างไม่ได้เลิกจ้าง จะได้ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยครับ … อันนี้อย่าไปหลงกลเด็ดขาด และหากเจอนายจ้างที่ไหนมีพฤติกรรมแบบนี้ แสดงว่านายจ้างรายนี้หลีกเลี่ยงกฎหมายและมีแนวโน้มที่จะเอาเปรียบลูกจ้างสูง อย่าไปทำงานให้จะดีที่สุด

 

ระหว่างทดลองงานอยู่ จะบอกเลิกจ้างเมื่อไหร่ก็ได้เหรอ?!?

ใช่ครับ บอกเลิกจ้างเมื่อไหร่ก็ได้ แต่อย่างที่ผมบอกเอาไว้ก่อนหน้านี้ จะอยู่ในช่วงทดลองงาน หรือจะพ้นทดลองงานมาแล้ว เมื่อนายจ้างจ้างเราทำงาน เราก็คือลูกจ้างตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ดังนั้นเราย่อมมีสิทธิตามที่กฎหมายกำหนด และนายจ้างเองก็มีหน้าที่ที่ต้องทำตามกฎหมายกำหนดเช่นกัน และเรื่องขั้นตอนเลิกจ้างก็เป็นหนึ่งในหน้าที่ของลูกจ้างและนายจ้าง

ในพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน มาตรา 17 มีระบุไว้เกี่ยวกับเรื่องการสิ้นสุดของสัญญาจ้างแรงงาน โดยในกรณีของการจ้างงานแบบประจำ ซึ่งไม่มีการระบุวันสิ้นสุดสัญญาจ้างที่ชัดเจน หรือ จ้างงานแบบทดลองงาน (ซึ่งแม้จะบอกว่าทดลองงาน 120 วัน) จะนับว่าเป็นสัญญาจ้างแบบไม่มีกำหนดระยะเวลา … เมื่อไม่มีกำหนดระยะเวลา ก็หมายความว่าสัญญาจ้างจะสิ้นสุดลงเมื่อนายจ้างหรือลูกจ้างบอกเลิกสัญญา โดยบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นหนังสือให้อีกฝ่ายรับทราบก่อนเป็นเวลา 1 งวดการจ่ายค่าจ้าง

หากไม่บอกกล่าวล่วงหน้า กฎหมายก็ระบุไว้แล้วว่าต้องมีการจ่ายค่าต๊กกะใจ เป็นจำนวนเงินเท่ากับค่าจ้างที่ต้องจ่ายตามสัญญาที่กำหนดเอาไว้ เช่น หากสัญญาบอกว่าต้องบอกล่วงหน้า 2 เดือน ก็ต้องจ่ายค่าจ้าง 2 เดือนนั่นเอง (แต่กฎหมายบอกไว้เช่นกันว่า ไม่จำเป็นต้องบอกล่วงหน้าเกิน 3 เดือน ฉะนั้นต่อให้สัญญาระบุไว้ว่าต้องบอกล่วงหน้า 4 เดือน ก็ให้ถือว่าต้องบอกล่วงหน้า 3 เดือนนะครับ)

 

The following two tabs change content below.
บล็อกเกอร์สายรีวิวที่มีความสนใจในด้านเทคโนโลยี จิตวิทยา และทรัพยากรมนุษย์ และเนื่องจากได้ร่ำเรียนปริญญาโทภาควิชาจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การ (แต่ไม่จบเพราะมัวแต่เอาความรู้มาใช้จริง จนลืมทำวิทยานิพนธ์) จึงคิดว่าจะเป็นการดีที่จะนำความรู้ด้านทรัพยากรบุคคล และจิตวิทยาที่ได้ มาเผยแพร่เพื่อคนอื่นๆ ต่อ ... ปัจจุบัน เป็นวิทยากรรับเชิญในด้านต่างๆ อาทิ เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์พกพา โซเชียลมีเดีย ดิจิตอลมาเก็ตติ้ง และเป็นพาร์ทเนอร์กับกลุ่มบริษัท Adecco Thailand ในด้านเนื้อหากับโซเชียลมีเดีย

You may also like...

13 Responses

  1. ทิพวัลย์ วิลัยหงษ์ says:

    ทดลองงาน ใน 1 สัปดาห์ ได้รับเงินแค่ 6 วัน วันหยุดกลับไม่ได้เงินค่าจ้าง เพราะถือเป็นจ่ายรายวัน ซึ่งในสัญญาทดลองงานไม่ได้ระบุว่าจ้างรายเดือนหรือรายวัน แจ้งเพียงแค่ เป็นพนักงานทดลองงาน เท่านั้น เรียกร้องได้ไหมคะ

    • kafaak says:

      สัญญาจ้างอย่างน้อยๆ ก็ต้องบอกครับว่าจ้างโดยการจ่ายค่าจ้างเป็นวันละเท่าไหร่ หรือ เดือนละเท่าไหร่
      หากเขียนว่า วันละเท่าไหร่ ก็ถือไว้ก่อนเลยว่าเป็นรายวันครับ
      กลับไปดูสัญญาก่อนครับ

      • ทิพวัลย์ วิลัยหงษ์ says:

        สัญญาไม่ระบุค่ะ เขียนแค่ว่า จ้างเป็นพนักงานทดลองงาน

  2. สวัสดีครับ รบกวนสอบถามหน่อย

    คือผม อยู่ในช่วงทดลองงาน ทำงานไม่ถึง 120 วัน บ. แห่งหนึ่ง

    ตอนเซ็นสัญญา มีข้อนึงบอกไว้ทำนองว่า

    จะมีการหักค่าเสียหาย ถ้าลูกจ้าง ลาออก โดยไม่แจ้งล่วงหน้า 30 วัน

    โดยจะเอาไปหัก กับจำนวนวันสุดท้ายที่ทำถึง กับ 30 วัน

    แล้วผมก็ลาออกโดย ไม่แจ้งล่วงหน้า 30 วัน ยื่นซองวันนั้นแล้วออกเลย

    ปรากฎว่า สิ้นเดือน ไม่ได้เงินเดือน จนถึงวันที่ทำ แต่เค้า หัก ไปเรียบร้อย ตามที่บอกข้างบน

    แถมติดลบ และ บอกให้ผมจ่าย ชดเชยส่วนที่เหลือด้วย

    เค้าทำแบบนั้นได้เหรอครับ

    • kafaak says:

      แม้จะระบุในสัญญา แต่ขัดต่อกฎหมายครับ เพราะกฎหมายห้ามหักเงินลูกจ้างยกเว้นในกรณีที่กฎหมายยกเว้นให้ (ซึ่งไม่ใช่กรณีนี้)
      ในกรณีที่ลูกจ้างลาออกก่อน 30 วัน หากเกิดความเสียหาย นายจ้างฟ้องเรียกค่าเสียหายได้ แต่ต้องมีการสอบสวน การพิสูจน์ว่าความเสียหายเกิดจากลูกจ้างครับ

  3. เซ็นสัญญาทดลองงานไปแล้ว ในสัญญา ระบุ ว่าทดลองงาน 90วัน แต่ตอนนี้ทำมาได้ 120กว่าวันแล้ว ทางบริษัทฯ ยังไม่บอกว่าผ่านหรือไม่ผ่าน และเราไม่อยากทำต่อแล้ว สามารถออกโดยไม่ต้องลาล่วงหน้า 30 วันได้ไหม และเงินประกันงาน 30เดือนที่ถูกหัก จะได้คือหรือไม่?

    • แก้ไขค่ะ “*เงินประกัน ที่ถูกหักไว้เดือนล่ะ 1,000บาท จะได้คืนหรือไม่?

    • kafaak says:

      ไม่ได้ครับ ยังไงก็ควรบอกกล่าวล่วงหน้า 1 งวดการจ่ายค่าจ้าง หรือ ตามที่ระบุในสัญญา​ (แต่ไม่จำเป็นต้องบอกกล่าวล่วงหน้าเกิน 3 เดือน) ไม่งั้นนายจ้างอาจฟ้องเรียกค่าเสียหายได้ครับ ส่วนเรื่องเงินประกันงาน ผมไม่แน่ใจว่ามันคือเงินอะไร

      ถ้ายังไง ทักผมมาในเพจ http://www.facebook.com/kafaakblog สอบถามเพิ่มนะครับ

  4. ฐิติมา says:

    อยากสอบถามในกรณีทดลองงานมา10วันแล้วลาออกแต่ทางนายจ้างอ้างสัญญาว่าต้องบอกก่อนไม่น้อยกว่า30วันนะ เค้าอ้างว่างานของบริษัทมันไม่ต่อเนื่องที่จะมีใครมารับช่วงต่อแบบนี้ผิดกฏหมายหรือเปล่าคะ

    • kafaak says:

      ตามกฎหมาย นายจ้างห้ามคุณไม่ได้ครับ คุณจะไม่ไปทำงานต่อก็ได้ครับ แต่ว่า หากการที่คุณไม่บอกล่วงหน้า โดยลาออกกะทันหันแบบนี้ หากนายจ้างเกิดความเสียหายก็สามารถฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายจากคุณได้ครับ

  5. JaJah says:

    อยากสอบถามว่า ถ้าสัญญาจ้างมีกำหนดระยะเวลา 3 ปี แต่ระบุไว้ว่าทดลองงาน 6 เดือน ในช่วง 6 เดือนนี้เราสามารถลาออกได้มั้ยคะ ถือว่าผิดสัญญาจ้างรึเปล่าคะ? ขอบคุณมากค่ะ

    • kafaak says:

      ต้องไปดูสัญญาจ้างครับ เพราะสัญญาจ้างแบบกำหนดระยะเวลา ควรจะมีการระบุเอาไว้ว่าหากลาออกแล้วจะต้องทำอะไรอย่างไร มีการจ่ายค่าเสียหายอะไรไหม

    • kafaak says:

      ลูกจ้างก็ยังสามารถลาออกได้ครับ แต่ต้องพิจารณาตามที่สัญญากำหนด ซึ่งอาจจะมีเรื่องการจ่ายค่าเสียหาย หากลาออกก่อนกำหนดระยะเวลาที่สัญญากำหนด

Leave a Reply

%d bloggers like this: